Een ongeloofwaardige heks

Het volgende verhaal verscheen in JR.W. Sinninghe’s “Spokerijen in Rijnland, Delfland en Schieland. Sagen, legenden en volksverhalen, veelal uit de volksmond opgetekend.” (1977)

“In 1566 werd te Rotterdam een vrouw, Geertgen Jansdochter, door de buren aangeklaagd omdat ze toveren kon. Ze werd gevangengenomen en bekende al vlug dat ze zestien à zeventien jaar tevoren met een duivel had kennisgemaakt en met hem op stap was geweest. Hij had haar geleerd dat ze door heksenzalf te bereiden en onder haar oksels te smeren door de lucht kon vliegen. Ze was de schoorsteen uitgevlogen en had met anderen die in de macht van de duivel waren, zowel mannen als vrouwen, op Goeree-Overflakkee, in het plaatsje Den Bommel, het nodige kwaad verricht. Zij en haar gezellen hadden daar mensen en vee ziek gemaakt en voor een misoogst gezorgd van het te velde staande gewas. Ze was zelfs naar Zeeland gevlogen om daar een veld met gerst te bederven. Onverwijld eiste de baljuw de doodstraf tegen haar. Hij wilde haar levend laten verbranden, maar Geertgen kwam terug op haar bekentenis, die zij wel uit vrees voor pijniging zal hebben afgelegd. Zij was helemaal verward geweest, verklaarde ze. Daarom besloten de schepenen nog geen vonnis te vellen. Eerst wilden zij advies van geleerden horen en dat advies moet gunstig voor Geertgen zijn uitgevallen, want zij werd slechts voor vijfentwintig jaar uit de stad verbannen. Die straf kreeg ze vooral omdat ze zoveel mensen, die te goeder naam en faam bekend stonden, had beschuldigd met haar door de lucht naar Den Bommel te zijn gevlogen om daar heksenstreken uit te halen.”

Oude spookhuizen te Herkingen

Verteld aan J.R.W. Sinninghe in 1942 door een zestiger in Herkingen geboren:

“In Herkingen stond een spookhuis. Daar werden door onzichtbare handen de deuren open en dicht gedaan. Op den zolder hoorde men voetstappen: het rinkelde en kinkelde in de keuken.  Als de man thuis was, gebeurde er niks, maar zoodra hij op den akker was, begon het lieve leven. Verschillende broers van Rika – zoo heette de boerin -  zijn er in huis geweest en hebben het ook gezien en gehoord. Ze zijn er door moeten verhuizen en die vrouw heeft sindsdien geen gezonden dag meer gehad.”

“n’ Kwartier buiten het dorp Herkingen stond een huis aan den Zeedijk van al voor Napoleon. Daar gebeurden rare dingen. Eerst werd de boer door de geesten gewurgd gevonden en toen de boerin: hun dochter is toen weggevlucht. Dat huis heeft daarna lang onbewoond gestaan, en in dien tijd zag je er vreemde dingen: wel vijf en twintig man gingen achter elkaar den weg af en het huis binnen: dan was het er binnen hel licht en kon je ze zien dansen. Maar als je dichtbij kwam, was alles verdwenen. Ten laatste heeft men het huis afgebroken.” (Bron: Hollandsch Sagenboek, 1943)

De Flodder

De Flodder (ook wel Flodderduivel) is een kwelgeest uit de Nederlandse folklore, voornamelijk die van West-Brabant. Het wezen is verwant aan de Kludde uit Vlaanderen, de Ossaart uit Zeeland en de Stoep uit Gelderland. Het houdt zich op in sloten, plassen en langs dijken. Het loert vanuit het water langs de kant op nachtelijke wandelaars, bespringt hun op de rug en laat zich vervolgens als een loodzware last meedragen. Zodra het slachtoffer de bewoonde wereld bereikt, verdwijnt de demon plots weer. De naam dankt het aan het geluid wat het voortbrengt wanneer het uit het water verschijnt.

De flodder kwam ook op Goeree-Overflakkee voor. In 1937 schreef J.A. Jacobs uit Achthuizen op een volkskundevragenlijst van het Meertens Instituut het volgende;

“Flodderduûvel, dit was een soort monster, dat ‘s avonds uit het water kwam, en alleen zijnde personen van achteren besprong, op hun rug ging hangen en zich aldus liet dragen of meeslepen. Keek de persoon in kwestie om tijdens die karwei, dan likte de flodderduûvel hem in het gezicht.”

De flodder en een slachtoffer

Mysterieuze locaties op Goeree-Overflakkee

K.K. uit Stellendam vertelde mij over 2 locaties, waar hij een paar vreemde ervaringen had:

“Is in Middelharnis, exacte locatie weet ik niet precies. Het is een oude varkensfokkerij, tenminste daar lijkt het op. We zijn daar dus met 4 man heen geweest. We moesten er wel een soort van inbreken.
Het is een kraakpand / opslagplaats van een bedrijf, die er oud papier opslaat. We hadden dus bijna alles bij ons om glaasje te gaan draaien. Eenmaal toen we dat deden, begon die vriend dus raar te doen. Hij begon iets op te schrijven. Ik weet niet meer precies wat, maar ik zal ff in me documenten op me computer kijken of het er nog is. En toen hij dat gedaan had, begon hij dus, volgens iemand van die 4 personen die er bij waren, Latijn te praten, want ze verstond een paar woorden. Hij was dus heel de tijd bezig en ik probeerde met hem te praten. Maar hij reageerde gewoon niet. Eenmaal, toen hij weer normaal deed, vroeg ik waarom hij zo deed. Hij zei ‘wat deed’?  Ik zei van ‘je zat net te praten’. Hij zegt van ‘dude, ik zat niet te praten, ik zit hier gewoon.’  Ik zeg van ‘kan jij Latijn praten?’ ,hij zegt ‘nee’. Dus dat vond ik zegmaar een beetje vaag…”

Dan was er nog iets. We waren in Stellendam op een feestje bij iemand. We gingen het bos in dat niet echt groot is, maar op zich wel leuk om heen te gaan in het donker. Iemand had een camera bij zich met nightvision en ging heel veel filmen. We zagen telkens dat de camera heel raar deed , hij trilde af en toe en het beeld werd wazig. En die ene vriend, die had een bijl bij zich. Waarom weet ik niet meer. Op den duur liepen we ergens op een pad en opeens stopte hij, en begon te huilen om niks en begon heel bang te praten. Hij zei “we moeten hier weg, nuu!!!!” En hij stond ook met die bijl te zwaaien, dus die hadden we snel afgepakt. Een paar vrienden van me zeiden dat het met die bijl te maken had, maar dat was niet zo. Ook zeiden ze dat toen zij die bijl beetpakten, dat ze een koude rilling voelden. Maar toen hij weer beetje bij was gekomen, ging ik met hem praten. Alleen omdat hij mij nogal goed vertrouwde. Hij zei dat hij een soort van kwade stem in zijn hoofd hoorde die riep ‘help me, help me!!!’.”

Tekenen in de lucht

J.R.W. Sinninghe maakt in zijn ‘Hollandsch Sagenboek’ melding van een verhaal dat werd afgedrukt in de ‘Illustrated London News, May 10, 1879′:

In 1664 verscheen in Engeland een waar en getrouw verhaal van een vreemde en wonderbare verschijning in de lucht op 14 augustus 1664 bij Goeree in Holland. Op dien dag tegen den avond zagen een aantal toeschouwers een verschijning op de zee van twee vloten, die tegen elkaar streden. Dat duurde meer dan een half uur en verdween toen. Daarna verschenen twee leeuwen, die elkaar met groote woede en geweld drie maal besprongen, zonder dat de een den ander kon overwinnen, totdat beiden ten laatste, vermoeid door het aanhoudend gevecht, neerzonken, waarop zich plotseling een derde, zeer groote leeuw vertoonde, die eerst den eenen en daarna den anderen aanviel en beiden doodde. Nadat deze verschijning verdwenen was, werd een koning met een kroon op zijn hoofd zichtbaar. Zoo duidelijk zag men hem, dat de knoopen van zijn jas te onderscheiden waren. Nadat alles verdwenen was, zagen de toeschouwers, die nog af en aan op het strand wandelden, dat het water van de zee in bloed veranderd was. Den volgende morgen werd hetzelfde verschijnsel in alle bijzonderheden opnieuw gezien en de toeschouwers bevestigden onder eede de waarheid hiervan voor de regeering van de stad Goeree. Te meer heeft men iets van die vreemde verschijnselen in dezen tijd te duchten, aldus het Engelsche nieuwsblad van 1664, omdat meer dan zes maanden voor dat Van Trump verslagen werd, in den vroegeren oorlog met Holland, op dezelfde plaats een verschijning van elkaar bestrijdende schepen in de lucht is gezien.

Het verzonken klooster van de Kloosterwei

In de buurt van Sommelsdijk ligt een weide welk de naam Kloosterwei draagt. Over deze plek schrijft J.E. ter Gouw in zijn “Sporen van Bijgeloof“;

“Een kwartier ten westen van Sommelsdijk aan den grindweg naar Dirksland (den Oudelandschen dijk) ligt aan de linkerhand eene vierhoekige weide, welke aan drie zijden door wilgen en popelen omzoomd is. In het midden is een ronde waterpoel of ‘vaatje,’ die door een vijftal wilgen omringd is. Deze weide draagt den naam van ‘Kloosterwei’; omdat zij aan een klooster, en wel waarschijnlijk aan het Brielsche klooster behoord heeft. De overlevering echter beweert, dat er vroeger werkelijk een klooster gestaan heeft, dat in den grond verzonken is, en dat het ‘vaatje’ peilloos diep is. Mannen, die er in gebaggerd hebben, zouden in de diepte steenen trappen ontdekt hebben, alsmede eene deur, die toegang geeft tot eene gang; deze gang loopt door tot in Middelharnis, en eindigt daar in den kelder van een huis, dat niemand juist weet aan te wijzen.

Voor jaren geleden heeft de oude Heer A.A. met hulp van twaalf paarden een ijzeren kist uit de diepte opgehaald. Mogelijk bevatte zij groote schatten. Hij mocht den buit echter niet als den zijne beschouwen, want, door het vermoeiende van den arbeid een weinig uit zijn humeur, vloekte hij en – de kist verdween weer in de diepte, en is sedert niet meer gevonden.”

Ook volksverhalenverzamelaar Ruben A. Koman van het Meertens Instituut noteerde de sage in 2007. De verteller was P. Lodder uit Sommelsdijk, en hij wist er het volgende over te verhalen:

” Er werd altijd beweerd dat er vanaf de Kloosterwei (2 1/2 km buiten het dorp) een onderaardse gang zou lopen naar een huis aan de Voorstraat, de hoofdstraat. Er is nooit iets van gevonden. In of bij de Kloosterwei zou een klooster gestaan hebben. In de annalen is daar nooit iets van gebleken. Wel kwamen op die plaats bij het ploegen stukken steen naar boven. Of er ooit opgravingen gedaan zijn weet ik niet.” (Bron: Verhalenbank)

UFO’s boven het (schier)eiland

UFO’s worden al tientallen jaren in het luchtruim boven Nederland gesignaleerd. Goeree-Overflakkee is daarin geen uitzondering, zoals blijkt uit de volgende meldingen: 

Gezien in 1999 te Nieuwe-Tonge tijdens zonsondergang;
J en G zaten in de kamer te lezen, toen zoon J naar beneden kwam, omdat hij uit het raam zoiets vreemds zag vliegen in het westen, richting Haringvliet, zagen de drie 10 minuten lang een doffe cilindrische vorm met twee straalmotoren waar rookpluimen uitkwamen. Het vloog eerst rustig horizontaal van west richting oost en ging plotseling in een rechte hoek vertikaal rustig omhoog. Op de duur verdween hij vertikaal in de wolken hoog in de lucht.
(Bron: UFO-Werkgroep Nederland, 29-11-1999)

Gezien in Juli 1999 in Ouddorp tussen 23.00 – 23.30:
“We (mijn moeder en ik (14 jaar oud)) zaten naar de vallende sterren [Perseiden] te kijken. Naderhand gingen we effe een wandelingetje over de camping maken. Toen we weer terug waren in de tuin, zagen we aan de noordwestelijke hemel iets merkwaardigs. [De tuin is voor de stacaravan, vlakbij de zee en duinen, op Goeree Overflakkee, red.] Het was een heldere wit/oranje stip die plotseling verdween en op een andere plek aan de sterrenhemel tevoorschijn kwam. Het was geen vliegtuig of satelliet, dat verschil kon je duidelijk zien. Het maakte ook geen geluid. Het ging in een onregelmatige baan van zuidwest naar noordwest. Het object maakte ook een beetje een slingerende baan. Ik keer er naar met de verrekijker en toen zag ik iets wazigs. Het passeerde de sterrenbeelden Ursa Major, Ursa Minor, Cameleopardalis, Cassiopeia en Het Vierkant van Pegasus. Daarna verdween het object achter de bomen. Mijn moeder en ik vonden het een beetje merkwaardig. Ik stuur dit nu pas, omdat ik eerder niet wist dat jullie bestonden. Ik zag het namelijk in het AD Magazine staan.”
(Bron: UFO-Werkgroep Nederland, 25-03-2000, 13.14)

Een melding uit Sommelsdijk; De afgelopen nacht tussen 0:30 en 1:00 op 5 oktober 2002 heeft mijn vrouw een lichtverschijnsel aan de hemel gezien dat waarschijnlijk een meteoor is geweest. Een kleine, witte vuurbol met staart bewoog zich van uit het zenit in noordwestelijke richting. Het verschijnsel had iets weg van vuurwerk en leek erg dichtbij, maar er was niets te horen. (Bron: Hemelwacht)

Gezien op 26 augustus 2006, te Ouddorp om 21.35:
“Mijn vrouw en ik wandelden langs het strand van Ouddorp en genoten van het (aller)laatste strijklicht van de ondergaande zon. Het was ongeveer tussen half en kwart voor tien. Bij het omhoog kijken zagen wij een uitzonderlijk heldere ‘ster’. Zo helder, dat we direct twijfelden of dit wel een echte ster was. Bij goed kijken zagen we er nog een lichtpuntje tegenaan. Plotsklaps verplaatste de ufo zich een beetje. Heel ‘kleine’ (voor ‘t zicht) stukjes, en stond dan weer stil. De twijfel ‘of dit dan toch een ster zou zijn’ was hiermee helemaal verdwenen. Dan, na een minuut of vier, zagen we hem ineens, met een redelijke snelheid, in oostelijke richting verdwijnen. Voor een helikopter stond hij ons inziens veel te hoog. Het gebeuren gaf ons een ‘unheimisch’ gevoel.”
(Bron: UFO-Werkgroep Nederland, 28-08-2006, 21.18.)

De beeldwitten van Goeree-Overflakkee

Vroeger geloofde men stellig in het bestaan van de zogenaamde ‘beeldwitten‘ op Goeree-Overflakkee. Volgens sommige bronnen gaat het hier om mensen die met de helm op zijn geboren. Zij kunnen iemands dood vooruitzien en aankondigen en zijn gevoeliger voor het bovennatuurlijke. Zo konden zij ook de zogenaamde ‘broelooze‘ zien, dat waren de bloedeloozen, of te wel spoken en geesten.  Zij werden door onzichtbare krachten gedwongen om in de nacht over de landelijke wegen rond te dwalen. Het kwam vaak voor dat een beeldwitter ‘s nachts precies op het spoor van een weg een lijkstoet zag passeren. Ik ging hier om personen die op dat moment al wel waren gestorven, maar nog niet begraven.

Andere bronnen menen weer dat hier een andere benaming betrof voor de zogenaamde  ‘witte wieven’. Dit waren de geesten van wijze, oude vrouwen, die opdoemden uit de nevel en mistflarden die vaak laag boven de akkers en weilanden hingen.